7 Eylül 2025 Pazar

12 Eylül sonrası Avrupa'da Türkçe basılan Enver Hoca çevirileri (yenileri saptandıkça güncellenecek liste)

SUNUŞ


Notlar ve düşünceler temalı bu blog'da araştırmalarımız (ve bize yapılan yardımlar) sonucu çıkardığımız notları ve listeleri yayınlayacağız. Bu notlar ve listeler arasında siyasi hareketlerin (özellikle anti-revizyonist gruplardan yayınlar bu kategoride olacak) yayınevlerinin kitap listeleri ve dergi index'leri de olacak. Bundan başka tematik listeler de yayınlayacağız (bu liste gibi). Bu yayınlardan amacımız, araştırmacıların bu tarz bilgilere toplu olarak ulaşabilmesini sağlamaktır. Maalesef arşiv kültürünün zayıf olduğu, hele hele siyasi hareketlerin bu konuda atıl kaldığı ülkemizde bu tarz çabaların önemi anlaşılacaktır.

Bazı kitaplar elimizde olmadığı için ikincil kaynaklardan da aktaracak, mümkün mertebe kesin bilgileri çıkarmaya çalışacağız. Kitaplara yapılan referansları, tanıtımları, ilanları, düzeltmeleri (elimizde olmasına rağmen) çok yer kapladıkları için bu listelere eklemeyeceğiz, listeler mümkün mertebe basit tutulacak.

Bazen orijinalde künye sayfasında basım ayı bilgisi olmamasına rağmen duyuru, atıf veya alakalı olaylar vb.'den tarihler kesin veya kesine yakın saptanabilir, hiç yoktan hangi ay itibariyle var olduğu öğrenilebilir. Bu tür durumlarda aylar "[...]" şeklinde verilecektir. Eğer kesin değilse veya şüphemiz varsa, "[...?]" şeklinde verilecektir.

Şurası unutulmamalı ki Avrupa'da basılan kitapların tam bir listesini vermeyi kimse garanti edemez zira Türkiye aksine bu kitapları ilanlarla duyuracak gazete ve dergi ilanları olasılığı Avrupa'da çok kısıtlıdır. Yine çoğu siyasi hareketin merkezi yayın organları periyodik sıralı olanlar için dahi online değildir (kaldı ki bunun sayısı asla kestirilemeyecek özel sayıları hususu da vardır). Bu açıdan işimiz zordur, sürekli ve sürekli olarak yeni çalışmalara ve güncellemelere gereksinim vardır. Elimizden geldiğince bu konuda emek vereceğiz. Bu bibliyografik çalışmada yardımlarınızı da bekliyoruz.

EDİTÖR
2025.09.08.

***


Saptayabildiğimiz kadarıyla 12 Eylül sonrası yurtdışında kitap veya kitapçık boyutunda Türkçe basılmış Enver Hoca çevirileri

* Enver Hoca - Arnavutluk Emek Partisi 8. Kongresine sunulan Rapor (Özgürlük Yayınevi, 1982) [Çeviren: Yüksel Gürbüz] [142 s.] [ELİMİZDE YOK]
No.: [?].
Dizi: [?].
Baskı: 1. Baskı.
Yer: [?].
Çeviren: Yüksel Gürbüz.

* Enver Hoca - Titoculara karşı açık mücadelede (İleri Yayınları, Şubat 1985) [42+6 (48) s.]
No: 1.
Dizi: Yok.
Baskı: 1. Baskı.
Yer: Yok.
Çeviren: Ö. Emre, A. Cem Solmaz.
Not: "The Titoites", İngilizce 1. Baskı (1982) üzerinden bir bölümünün çevirisi, bu çevirinin tamamı veya bir kısmı daha öncesinde İleri dergisinde iki sayı tefrika edildi.

* Enver Hoca - Kruşçevciler (Afşar Yayınevi, t.y. [1985?]) [279 s.]
No.: Yok.
Dizi: Yok.
Baskı: 1. Baskı.
Yer: Yok.
Çeviren: Yüksel Gürbüz, Ceren Yaprak.
Not: İngilizce 2. Baskı (1984) üzerinden çevrilmiştir, baskıda düşük satırlar mevcuttur.

* Enver Hoca - Avrupa komünízmí antì-komünìzmdír (Işık Yayınevi, 1986) [154 s.] [ELİMİZDE YOK]
No.: [?].
Dizi: [?].
Baskı: 1. Baskı.
Yer: Kiel.
Çeviren: Yüksel Gürbüz.

Yüksel Gürbüz, Halkın Kurtuluşu'nun çevirmeniydi ve 12 Eylül öncesi Halkın Kurtuluşu'nun yayınevi olan Komün Yayınevi/Yayınları'na (kitaplarda iki isim de kullanıldı) da kitap çevirmiştir. HK'nin sonradan kitap yayınladığı Yıldız Yayınevi'ne kitap çevirdi mi bilmiyorum, zira o çevirilerdeki imzalar (bariz şekilde mahlas olsalar da) farklıdır. Halkın Kurtuluşu'nun üç farklı yayınevinden Enver Hoca çevirisi basmasındaki hikmeti anlayamadık.[DN1]

Broşür olan çeviri İleri Yayınları'ndan çıktı. "İleri", bilindiği üzere DHB'nin illegal yayın organıydı ("Bağımsızlık, demokrasi, sosyalizm yolunda : İleri : TKP ML hareketi merkez yayın organı"). Bununla birlikte bu tarihte TKP/ML Hareketi ikiye bölünmüştü ("Konferans Hazırlık Komitesi" ve "Devrimci Kanat" [tasfiyeci MK]), bu baskının hangi kanat tarafından yapıldığını bilmiyoruz. Tahminimiz, "Devrimci Kanat" olduğu yönünde.

[DN1] Bunun polise karşı bir güvenlik önlemi olduğu düşünülebilir, bununla birlikte 12 Eylül ve erken sonrası koşullarda polisin bu kitapların yayınevine bakıp "bu illegal değil, toplatılmamış da, serbestsin" demeyeceği de barizdir.

[Versiyon: 2026.03.27.]

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder